Çin Yeni Yıl Festivali

            4000 yıllık bir gelenek olan Bahar ve Çin Yeni Yılı Festivali, 12 hayvanlı ay takvimine göre kutlanıyor. Çinliler, 12 Şubat’ta Fare Yılı’nı geride bırakarak Öküz Yılı’na girecekler.  Çin’in resmî tatili 11–17 Şubat 2021 tarihleri arasında. Çin Yeni Yılı festivali Çin Anakarası, Hong Kong, Makao, Tayvan, Singapur, Tayland, Kamboçya, Endonezya, Malezya, Mauritius ve Filipinler gibi önemli Çinli nüfusun bulunduğu ülke ve bölgelerde kutlanır. Festival Çinliler tarafından önemli bir tatil olarak kabul edilir ve coğrafi komşularının ay takvimine göre yeni yıl kutlamalarına önemli bir etkisi olmuştur. Bolluğun, bereketin, aile bağlarının ön planda olduğu festival kutlamaları çok farklı ayrıntılara sahip. Örneğin kutlamaların ilk 5 günü evden çıkılmaması ve evde bulunulan tüm vaktin aile bireyleriyle birlikte geçirilmesi bekleniyor.

Çin Yeni Yılı Hakkında muhtemelen bilmediğiniz ilginç gerçekler,

Çin Yeni Yılı, Bahar Şenliği olarak da bilinir. Çin’de, Bahar Şenliği olarak da adlandırılmasının bir nedeni, hala kış soğuğunu aratmayan bir hava olsa da bu tatil, soğuk günlerin bitimini işaret ediyor. Bahar Şenliği, verimli bir ekim ve hasat mevsimi için tanrılara dua etmek için başlangıçta bir tören günüdür.

Çin Yeni Yılı için belirlenmiş bir tarih yok, Çin takviminde ayın hareketleri kaynak alındığından, yılbaşının tarihi her yıl farklılık gösteriyor. Ay takvimine göre, Bahar Festivali 1 Ocak’ta başlıyor ve ayın 15’ine (yani dolunaya) kadar devam ediyor. Şükran günü veya Noel gibi batıya ait tatillerden farklı olarak, güneş (Gregoryen) takvimiyle hesaplamaya çalıştığınızda tarih, anlaşılması güç oluyor. Çin yeni yılı festivali başlangıcı 21 Ocak- 20 Şubat arasında değişiyor. 

Çin yeni yılı efsanesi, Mitlere dayanan Çin Yeni Yılı, Nian adında bir canavarın yenilme efsanesiyle başlıyor. Nian, yılda bir kez ortaya çıkarak kente saldıran bir canavardır ve insanlar bu canavar geldiğinde evlerine kapanmak zorunda kalırlar. Çin halkı, canavarın kırmızıdan ve ateşten korktuğunu fark ederek evlerine aşağıda görüldüğü gibi kırmızı kağıtlar ile kırmızı süsler asmaya başlamışlar ve bunu gören Nian da kaçıp gitmiş. Günümüzde halen kırmızı kağıtlara aşağıda da görebileceğiniz gibi hat sanatı ile kutlama mesajları hazırlanır. Bazı kaynaklarda ise Nian’ın fişeklerle korkutularak kentten uzaklaştırıldığı anlatılmaktadır.

Yeni Yıl için hazırlanan hat sanatı örneği.

Bu nedenle o gece dünyada en çok havai fişek patlatılır, Nian hakkındaki efsanede olduğu gibi, Havai fişeğin çıkardığı yüksek ses ile ışığın kötü ruhları korkutup kaçırdığına inanılıyor.  Bu yüzden insanlar Çin Yeni Yılı gecesinde gece yarısına kadar havai fişekleri ateşliyor. Sabahları, yeni yılı ve iyi şansları karşılamak için havai fişek atımı devam eder.

En uzun Çin tatili, Bahar Şenliği teknik olarak 15 gündür. Ancak kutlamalar Yılbaşı gecesi başlar. Ancak genelde diğer festivaller ile birleştirilip yaklaşık 40 güne kadar çıkar. Milli bayram olduğundan mağazaların büyük çoğunluğu da kapalıdır.

Bahar Bayramı dünyadaki en büyük insan göçüne neden olur, Çin Yeni Yılı festivalinin önemi, tüm ailenin bir araya geldiği yeni yıl yemeğidir. Bu yemekler; Çin kültüründe şans getirdiğine inanılan Çin mantısı, zenginlik için karides, ailenin bütünlüğü için balık ve sadakat içinse ördek yemekleri pişirilir. Modern Çin’de, çocukları şehirlerde çalışırken yaşlı ebeveynlerin çoğu kırsal köylerde yaşıyor. Eve dönüş ve tatile gitmek için yapılan göç, chunyun (春运) veya İlkbahar Göçü olarak adlandırılır. Festival toplu taşımada ana hatlar dışında tüm hatlar kapatılır. 

 İyi şansı ortadan kaldırmadığınızdan emin olmak için, Yeni Yılın ilk gününde yerler süpürülmez, çöpler atılmaz, duş alınmaz ve saç kestirilmez. Yakınlara meyvelerden oluşan hediyeler verilir. Farklı meyvelerin farklı anlamları vardır; örneğin:

 Elma: güven, huzur ve barışı temsil eder.

 Mandalina: büyük şans getirir.

 Portakal: hayallerimizin gerçekleşmesini sağlar.

 Şeftali: uzun hayatı simgeler.

Çocuklara kırmızı zarflar içinde şans parası verilir, diğer kültürlerde çocuklar tatiller için hediyeler alırlar. Festival sırasında hediye alışverişi de yapılır. Ancak Çinli çocuklara içinde para bulunan  kırmızı zarflar verirler. Ayrıca iş arkadaşları ve arkadaşlar arasında da verilebilir. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte dijital kırmızı cepler artık trend haline geldi, sosyal medya üzerinden paylaşılmaya başlandı.  Buna qiang hongbao veya kelimenin tam anlamıyla “kırmızı cepler kapma” denir.

Bekarlar, aileleriyle tanıştırmak için sahte erkek / kız arkadaşları kiralıyorlar, Özellikle çocuk sahibi olmak ve soyadının aktarılması Çin kültürünün en önemli parçalarından olduğu için çaresiz bekarlar “ne zaman evleneceksin” baskısını kırmak için bu yönteme başvuruyorlar.

2021 Çin Yeni Yıl Festivali Koronavirüs önlemleriyle kutlanacak, bu yıl 12 Şubat- 26 Şubat tarihlerine denk gelen Çin Yeni Yıl Festivali ülkede Kovid-19 vakalarının yeniden ara sıra görülmeye başlaması nedeniyle ülke çapında insanların hareketini azaltmak için kısıtlayıcı önlemler alındı. Çin’de yeni yıl öncesi bazı kentlerde askıya alınan toplu ulaşım seferlerindeki kısıtlamalar kaldırılsa da geçen yıl 3 milyarı aşan seyahat sayısının salgın nedeniyle bu yıl 1,7 milyar olması bekleniyor.

Ege İhracatçı Birlikleri olarak Çinli dostlarımızın Bahar ve Çin Yeni Yılı Festivalini kutluyoruz.